Tegen duurder parkeren voor bewoners, voor extra bussen, veilig fietsen en gratis buurtparkings

Tegen duurder parkeren voor bewoners, voor extra bussen, veilig fietsen en gratis buurtparkings

16 november 2026

Het stadsbestuur van N-VA, cd&V en Vooruit heeft een nieuw voorstel tot mobiliteitsplan opgemaakt.  Dit kan u hier inkijken: download Ontwerp mobiliteitsplan Sint-Niklaas.pdf.  Met PVDA Sint-Niklaas hebben we hier serieuze bedenkingen bij en we hebben deze dan ook overgemaakt aan het stadsbestuur.  We hopen dat het plan grondig wordt bijgestuurd alvorens het ter stemming wordt voorgelegd in de gemeenteraad.

Algemene reactie op het voorstel tot nieuw mobiliteitsplan

Het voornemen voor een meer autoluwe stadskern, een groener straatbeeld en een modal shift lijkt aantrekkelijk en nobel.  Maar de randvoorwaarden zijn niet vervuld, en – vooral – het huidige voorstel tot mobiliteitsplan bevat een hogere factuur voor mensen met een auto, zonder dat ze een alternatief krijgen aangeboden.  Niet iedereen werkt van negen tot vijf of woont in een bebouwing met een eigen oprit of garage.  Sommige gezinnen hebben noodgedwongen twee auto’s om te kunnen gaan werken.  Het mobiliteitsplan is duidelijk niet op maat gemaakt van de vele inwoners in de binnenstad in de kleinere arbeiderswoningen (rijhuizen).  Bovendien wordt opnieuw voorbijgegaan aan het bestemmingsverkeer van minder mobiele mensen, krijgen ook bezoekers een hogere factuur gepresenteerd zonder gebruiksvriendelijk en betaalbaar alternatief en zal er significante impact zijn op onze middenstand en horeca.  Dit plan zal enkel weerstand en verdeeldheid creëren in plaats van een groot draagvlak voor een duurzaam mobiliteitsplan en een meer leefbare stad.

Het plan erkent dit zelf: de autoluwe binnenstad kan “enkel slagen wanneer een aantal belangrijke randvoorwaarden vervuld zijn”, waaronder “sterke alternatieven voor de auto, met performante fietsverbindingen, een kwalitatief openbaar vervoernetwerk en voldoende uitgebouwde rand- en buurtparkings” (p 48–49).  In plaats van die randvoorwaarden op korte termijn te realiseren in het algemeen belang, zien we op korte termijn vooral maatregelen die de auto duurder maken, gratis parkeerplaatsen schaarser en de stadskas vullen: de tweede bewonerskaart duurder maken en van straat halen, betalend parkeren tot 21 uur, de straatabonnementen schrappen...

Mensen maken duurzame keuzes als die keuzes aantrekkelijk, gebruiksvriendelijk en betaalbaar zijn.  Daarom vragen we meer, beter en gratis openbaar vervoer, gratis buurt- en randparkings, en een goede busverbinding van die randparkings naar het centrum en andere bestemmingen.  Daarvoor betalen we allemaal (verkeers)belastingen.  Hogere tarieven, duurdere bewonerskaarten en langere betaaluren zadelen mensen vooral met een nog hogere factuur op op een moment dat de koopkracht van de werkende klasse al zwaar onder druk staat door het asociaal beleid van de federale en Vlaamse regering en de stijgende prijzen door de winsthonger van multinationals (brandstoffen, voedingsindustrie...).

Wij vragen dus om de planning en prioriteiten om te draaien: zet eerst in op de alternatieven.

1. Meer, beter en gratis openbaar vervoer

De modal shift staat of valt met goed openbaar vervoer.  Maar wat bracht het beleid?
Door de besparingen van de Vlaamse regeringen zagen we een kaalslag bij De Lijn: onze 4 stadslijnen verdwenen, meer dan 100 bushaltes werden geschrapt, hele stadsdelen vielen zonder bus (bv. Clementwijk en Priesteragiewijk), de uren in de avond en het weekend van de nieuwe stadslijnen werden beperkt en de vertragingen en afgeschafte bussen namen toe.  Bij de NMBS zien we dezelfde trend door de besparingen van de federale regeringen: een toename van de vertragingen en afschaffingen van treinen en de afschaffing van onze rechtstreekse treinverbinding met onze hoofdstad Brussel.  En die mindere dienstverlening ging bovendien gepaard met hogere ticketprijzen.  Deze omstandigheden ontmoedigen net het gebruik van ons openbaar vervoer.

Als we minder autogebruik willen zien in onze stad, moet het openbaar vervoer een echt betrouwbaar, gebruiksvriendelijk en betaalbaar alternatief vormen voor de auto.  Voor onze bewoners én voor bezoekers.  Dit wil zeggen: meer, beter en – wat ons betreft - gratis openbaar vervoer.  Zo creëer je een draagvlak.

Het voorstel tot mobiliteitsplan erkent dat de besparingen van De Lijn en de invoering van 'basisbereikbaarheid' (in januari 2024) hiaten hebben doen ontstaan en vergroot (p 69).  Toch aanvaardt het dat kader als vertrekpunt.  Het antwoord op die hiaten is daardoor ontoereikend.

Vanzelfsprekend steunen we het voornemen voor de creatie van een derde stadslijn met een verbinding naar De Ster, om de frequentie van Stadslijn 2 te verhogen en beide huidige stadslijnen door te trekken tot de nieuwe locatie van het ziekenhuis Vitaz.  Echter zijn we niet akkoord dat de resterende hiaten op korte termijn moeten opgelost worden via het inefficiënte, kostbare en niet gebruiksvriendelijke flexvervoer, dat gesuggereerd wordt om de haltes Atheneum en Park samen te voegen (dit vergroot de wandelafstand en zorgt net voor een extra drempel voor minder mobiele mensen) en dat de verlenging van Stadslijn 1 naar de Clementwijk op de lange termijn wordt geschoven (2036 of later, p 66).

Ons alternatief op korte termijn (2026-2031):

  • Stadslijn 1 dringend doortrekken tot de Clementwijk en een betere bediening voorzien van de Priesteragiewijk (momenteel enkel 1 halte in de Lodewijk De Meesterstraat) en de Elisabethwijk (de Mercatorstraat is niet het hart van de wijk en momenteel liggen daar de enige twee haltes);
  • Stadslijn 2 ook het Welzijnshuis laten bedienen;
  • Stadslijn 3 creëren zodat er geen storende rustplaats meer is in het Wallenhof, een betere verbinding met De Ster en een goede verbinding en aansluiting met al onze deelgemeenten;
  • Bediening van de Watermolenwijk (enkel 1 halte aan het nieuwe zwembad op Stadslijn 1 is onvoldoende voor deze grote wijk) en de Kroonmolenwijk, waar randparking Westerplein momenteel geen bushalte heeft;
  • Begraafplaats Heimolen opnieuw bedienen;
  • Opnieuw bedienen van onze bedrijventerreinen, afgestemd op de uurroosters van de bedrijven, ook die in ploegen;
  • Uitbreiden van het busaanbod in de avond en het weekend zodat het een veilig alternatief is voor uitgaande bewoners en jongeren, ook uit de deelgemeenten. Een cruciaal onderdeel om onze binnenstad meer levendig te maken;
  • Alle randparkings moeten een frequent bediende bushalte hebben via een stadslijn, zodat bezoekers meteen kunnen doorreizen naar enkele van de belangrijkste bestemmingen zonder overstap of snel aansluiting krijgen op de andere stadslijnen;
  • Zorgen dat alle woonzorgcentra, zorginstellingen en dienstcentra een nabijgelegen en frequent bediende bushalte hebben.

Dit is de eerste en de belangrijkste stap naar een meer autoluwe stadsomgeving, in combinatie met gratis randparkings (punt 3). Meer nog: het is een noodzakelijk voorwaarde.

2. Alternatieven: te voet, te fiets en deelauto’s

Naast het openbaar vervoer zijn het aanmoedigen van verplaatsingen te voet, met de fiets en zelfs het gebruik van deelauto’s een belangrijk onderdeel van een duurzaam mobiliteitsplan.

Op dit vlak deelt PVDA de richting van het plan.  De fietszone in het centrum (p 63–64) en de minimumbreedte van 1,5 meter voor voetpaden in alle wijken (p 54) zijn goede keuzes.  Wij pleiten al jaren voor een inhaalbeweging om onze voetpaden begaanbaar te maken.  Bewoners van De Goudbloem die met een rolstoel buitenkomen worden meteen geconfronteerd met een onbegaanbaar voetpad en een moeilijk kruispunt met de Zamanstraat.  Zeker vanuit een zorginstelling zou men vlot de markt moeten kunnen bereiken.  Schoolgaande kinderen passeren elke dag gevaarlijke kruispunten zoals aan Vijfstraten, Broodstraat-Kleine Laan of het heraangelegde kruispunt aan Solidaris.  Of ze zijn verplicht om moordstrookjes te nemen in Vlyminckshoek of de Lange Rekstraat.  Ook het toegenomen vrachtverkeer in de binnenstad maakt fietsen onveiliger: het vrachtverkeer in de Ankerstraat steeg met 12,2% sinds de knip op de markt.  Door de heropleving van het winkelgebied in de August De Boeckstraat is er ook meer vrachtwagenverkeer in de Van Durmestraat, de Moerlandstraat en het Brugsken.  Als we veiligere fietsroutes willen, moeten we geen extra vrachtwagenverkeer sturen door deze schoolomgevingen, drukke schoolroutes of fietsstraten, waardoor fietsers het kruisen van deze vrachtwagens als zo onveilig ervaren dat ze zich genoodzaakt zien om af te stappen.  Doorgaand vrachtwagenverkeer moet echt verboden worden en bestemmingsverkeer zo geleid zodat het niet systematisch door schoolomgevingen of smalle straten in woonwijken passeert.

We zijn dus voorstander van de uitbreiding van de fietszones en betere voetpaden, maar de timing blijft onduidelijk en alles staat of valt natuurlijk met het budget dat hiervoor voorzien wordt.  We eisen een duidelijk plan met prioriteiten.

Echter moeten we vaststellen dat er geen sprake is van het systematisch conflictvrij maken van drukke kruispunten (met verkeerslichten) om dodehoekongevallen uit te sluiten (bv. Passtraat – N70).  Er is enkel het voornemen tot conflictarme kruispunten en oversteekplaatsen (p 85).  We zijn ook tegen de nieuwe ‘georganiseerde chaos’-kruispunten, zoals mobiliteitsschepen Callaert (N-VA) ze noemde, op de Grote Markt of aan Solidaris.  Daar is het enkel wachten op het eerste ernstige ongeval.

Meer fietsers betekent ook meer nood aan fietsenstallingen.  Zeker gezien vanaf 2027 het tegen de gevel parkeren van fietsen in vele situaties verboden wordt door de federale regering.  Vanuit de stad moet hier een antwoord op komen met kwalitatieve (inpandige of collectieve) buurtfietsenstallingen.  Echter zijn we bezorgd gezien het mobiliteitsplan expliciet verwijst naar het mogelijk betalend zijn van deze fietsenstallingen (p 82).  Een hogere factuur werkt niet motiverend voor een werkende klasse waarvan de koopkracht al zo onder druk staat.  We willen aandringen dat elke buurtfietsenstalling gratis moet zijn voor de buurtbewoners en bezoekers.  Daarvoor moeten deze fietsenstallingen openbaar worden uitgebaat.

Ook deelauto’s verminderen de noodzaak voor individueel autobezit en dus het aantal noodzakelijke parkeerplaatsen.  Wij zijn ertegen om in deze enkel te kijken naar marktlogica, waaruit het voorstel van het stadsbestuur voortkomt dat de deelauto’s zelfbedruipend moeten zijn en er een harde stop komt voor steun vanuit de stad tegen 1 januari 2028 (p 93).  Als iets het algemeen belang dient, hoeft het niet budgetneutraal te zijn.  Net als bij het openbaar vervoer moeten we het gebruik stimuleren en gebruiksvriendelijker maken.  Hogere kosten (vanwege lagere subsidies) zijn niet de juiste weg.  Wij willen eerder bekijken of we het niet kunnen aanbieden als een openbare dienst, zodat we ook de winstlogica van de aandeelhouders van de private partners kunnen uitschakelen en hierdoor net de dienst goedkoper kunnen aanbieden en volledig ten dienste van het algemeen belang.

Onze alternatieven:

  • Wij vragen een duidelijk plan met timing voor het herstel en de verbetering van voetpaden en veiligere fietspaden en fietsroutes, startend met de resterende gevaarlijke punten in schoolomgevingen en op drukke (school)routes;
  • Doorgaand vrachtwagenverkeer weren en bestemmingsverkeer van vrachtwagens beter leiden zodat ze niet systematisch door schoolomgevingen of smalle straten in woonwijken moet;
  • Voldoende gratis kwalitatieve (inpandige of collectieve) buurtfietsenstallingen voor buurtbewoners en bezoekers, die openbaar worden uitgebaat;
  • Onderzoeken of we een openbare dienst kunnen aanbieden met goedkopere deelauto’s.

3. Gratis rand- en buurtparkings

Het plan steunt volledig op rand-, bewoners- en buurtparkings om 700 parkeerplaatsen in de straten te schrappen (p 110).  Maar die parkings bestaan voor een groot deel nog niet, of hangen af van de bereidwilligheid van projectontwikkelaars en private eigenaars.  De maatregelen die bewoners van de straat halen bij straffe van hogere facturen, staan op korte termijn.  De parkings waar ze naartoe moeten, volgen pas later volgens een onduidelijke planning op korte tot lange termijn (2036 of later). 

We zien vandaag waar zo’n aanpak naar toe leidt.  Nadat de bewoners van de Wegvoeringsstraat de parkeerproblematiek in hun buurt en de golf aan GAS-boetes aanklaagden met een petitie in 2024, beloofde het stadsbestuur een buurtparking aan te leggen aan de achterkant van de Kringloopwinkel.  Twee jaar later is er nog steeds niets van in huis gekomen.  En de bewoners van de Elisabethwijk kunnen allemaal getuigen hoe het voornemen om een buurtparking aan te leggen zelfs een hele wijkvernieuwing op de lange baan kan schuiven.  In 2019 werden ze via inspraakrondes enthousiast gemaakt voor groenere straten en leefbare pleinen, maar 7 jaar later wachten ze nog steeds zonder nieuws.  Het is geen prioriteit voor het stadsbestuur noch is er voldoende budget vrijgemaakt.

In het mobiliteitsplan lezen we de correcte analyse dat de parkeerdruk in verschillende wijken te hoog is.  Er zijn vaak meer bewonerskaarten dan parkeerplaatsen.  Deze analyse delen we.  De voorgestelde oplossingen niet.  Het antwoord is immers op korte termijn in te zetten op de aanleg van bewonersparkings en buurtparkings.  Het antwoord is om bij elke vergunningsaanvraag voor een parking, bv voor een supermarkt, te verplichten dat deze parking gratis kan gebruikt worden door buurtbewoners.  Echter zien we in het mobiliteitsplan geen echte oplossingen op korte termijn maar vooral pestgedrag door o.a. tweede bewonerskaarten duurder te maken om deze zogezegd te ontmoedigen (zie punt 4), hetgeen totaal los staat van de realiteit waarbij werkende mensen echt nood hebben aan die tweede wagen om te gaan werken.  Of een proefproject met exclusief bewonersparkeren in plaats van een buurtparking aan te leggen.  Nochtans biedt de aanleg van buurt- en bewonersparkings het antwoord op de twee problematieken: de parkeerproblematiek én de mogelijkheid om de openbare ruimte beter in te vullen.  Bovendien is dit verbindend in plaats van verdelend.

Als we een breed draagvlak willen creëren, moeten er uitgebreide informatie- en participatierondes worden georganiseerd.  Niet enkel met de buurtbewoners in de ruime omgeving, maar ook met de middenstand en horeca, waarvan de bezoekers in de huidige plannen van het stadsbestuur hun parkeermogelijkheden zien verdwijnen of duurder worden.  Een participatietraject wordt alleen uitdrukkelijk beloofd bij de spooroverwegen (p 46).  Voor andere ingrijpende maatregelen ontbreekt dat engagement.  Na de werken op de Grote Markt en Houtbriel en de hieraan gelinkte impact op de middenstand en horeca of de weerstand tegen de knips in de Breedstraat en Goudenregenlaan, waarbij de bewoners van de Elisabethwijk werden vergeten, zou je verwachten dat dit nu expliciet ingebed zou zitten in de uitrol van nieuwe proefprojecten of beleid.

Ook de randparkings bieden het antwoord op twee problematieken: minder bestemmingsverkeer én minder parkeerdruk in het centrum.  We delen de analyse, maar bekijken de oplossing anders.  Wij willen bezoekers aanmoedigen de randparkings te gebruiken door deze gratis aan te bieden en te voorzien van een snelle busverbinding.  Het stadsbestuur kijkt naar betalende randparkings, zelfs zonder busverbinding (bv Westerplein), en nog duurder straatparkeren om te sturen.  Ongeacht je keuze: je bent meer geld kwijt.  Deze aanpak steunen we niet.

Daarnaast zien we de nood voor een bijkomende randparking in het Noorden ter hoogte van Vlyminckshoek om bezoekers uit het Noorden een alternatief te bieden zonder dat ze door de halve stad moeten rijden.  Hetzelfde op de N451 richting Nieuwkerken en Vrasene met een aansluiting op de nieuwe Stadslijn 3.

Onze alternatieven:

  • In elke wijk gratis buurt- en bewonersparkings aanleggen op korte termijn om de hoge parkeerdruk in woonwijken aan te pakken én vervolgens de mogelijkheid aan te bieden om de openbare ruimte anders in te richten;
  • Via de omgevingsvergunning verplichten dat nieuwe parkings ook gratis opengesteld moeten worden voor buurtbewoners;
  • Afspraken met bestaande supermarkten, scholen en bedrijven om hun parkings 's avonds en 's nachts gratis open te stellen voor buurtbewoners;
  • Informatie- en participatierondes met buurtbewoners, middenstand en horeca alvorens nieuw beleid uit te rollen om een breed draagvlak te creëren;
  • Gratis randparkings aanleggen met een snelle en frequente busverbinding om bestemmingsverkeer te vermijden en parkeerdruk te verlichten;
  • Nieuwe randparkings aanleggen in het Noorden, zodat bezoekers niet door een groot deel van het toekomstige autoluwe stadscentrum moeten om de ‘randparking’ aan het Westerplein/SVK te bereiken.

4. Tegen duurder bewonersparkeren

Zowel vanuit de federale als de Vlaamse regering is er al een aanslag op de koopkracht van onze inwoners.  Daar hoeft geen extra aanslag vanuit het stadsbestuur bij te komen.  Bewoners en bezoekers kregen op 1 januari 2026 al een forse prijsverhoging cadeau van het huidige stadsbestuur: het tweede bewonersvignet steeg van 105 naar 150 euro, straatparkeren werd 28,6% duurder en de parkeerboete steeg van 28 naar 35 euro.  We zijn dan ook tegen een nog duurder parkeerbeleid zoals opgenomen in het mobiliteitsplan:

  • Tweede of bijkomende bewonerskaart “aanzienlijk duurder” maken (p 123);
  • Maximum aantal bewonerskaarten per zone (p 123);
  • Bewonerskaarten bij nieuwe ontwikkelingen “beperken of verbieden” (p 123);
  • Prijsverschil straat/parking van meer dan 50% (p 118);
  • Betalend straatparkeren verlengen van 9–18 uur naar 9–21 uur, maandag tot zaterdag (p 124);
  • Abonnementen voor straatparkeren en blauwe zone schrappen (p 118);
  • Tweejaarlijkse indexering van alle tarieven (p 114).

Zeker op een moment dat er vaak geen volwaardige alternatieven zijn voor autogebruik of gratis parkeren is dit gewoon pestgedrag tegen automobilisten.  De analyse van de problemen is correct (hoge parkeerdruk, nood om openbare ruimte anders in te vullen...) maar die worden nu misbruikt om de stadskas te spijzen.  We zouden ook kunnen gaan voor werkelijke oplossingen.  Als we inzetten op meer, beter en gratis openbaar vervoer, betere voetpaden, veiliger fietsen en voldoende gratis buurt- en randparkings, dan zou de grootste nood al wegvallen.

Het vorige stadsbestuur heeft het parkeerbeleid geprivatiseerd begin 2023.  Sinds de privatisatie zagen we de tarieven gevoelig toenemen, een heksenjacht met scanwagens en het aantal parkeerboetes exploderen.  Beleid op maat van het privébedrijf en zijn winsthonger.  Nu worden ook de voorwaarden voor de dienstverlening afgebouwd: “minder betaalautomaten en volledig cashless tegen 2028” (p 125), terwijl 27% van de betalingen nog met cash gebeurd.  Opnieuw beleid om de kosten voor het privébedrijf te verlagen en hun winst te verhogen tegenover mindere dienstverlening voor bewoners en bezoekers van onze stad.  Wij zijn tegen.

De dank van het privébedrijf?  Sinds begin 2026 betalen ze hun parkeerconcessie niet meer.  Ze staan al voor 242.040 euro in het rood.  Elk inwoner die een boek te laat in de bib terugbrengt, zou voor een veel lager bedrag al een deurwaarder aan zijn deur krijgen.  Maar niet deze privéspeler.  Hier bleef het beperkt tot aanmaningen.  De reactie van het bedrijf?  De eis dat de stad de werkingskosten voor de uitbating van de parking onder de Grote Markt op zich neemt.  Je moet maar durven.  Wij stellen voor om van de situatie gebruik te maken door het privébedrijf in gebreke te stellen en vervolgens het contract te verbreken.  Zo kunnen we een einde maken aan de mislukte privatisatie (hogere tarieven, meer boetes, slechtere dienstverlening, beperkingen voor de blauwe kaart voor mensen met een beperking) en het parkeerbeleid opnieuw op een menselijke manier vanuit de stad organiseren.

Onze alternatieven:

  • Zet in op de werkelijke alternatieven (meer, beter en gratis openbaar vervoer, betere voetpaden, veiliger fietsen en voldoende gratis buurt- en randparkings) om de hogere parkeerdruk op te lossen en eventueel de nood aan parkeerplaatsen te verlagen.  We zijn tegen een duurder parkeerbeleid en het pesten van automobilisten;
  • Maak de privatisatie van het parkeerbeleid ongedaan.  Zorg voor een menselijk parkeerbeleid en schaf de scanwagens af.

Chris Wauman - PVDA Gemeenteraadslid Sint-Niklaas